آموزش زندگی

کانون مشاوره و آموزشهای مجازی روانشناسی Life Education

برای برخی از ما که در خانواده های دارای مشکلات ارتباطی رشد یافته ایم، شاید هیچ وقت، چگونگی گفتمان مناسب در ارتباط با دیگران را یاد نگرفتیم۔  بعضی از ما ممکن است با حالتی منفعل و غیر حمایت گر از خودمون رفتار کنیم و یا گروهی از ما پرخاشگرانہ و ازار دھندہ در ارتباط با دیگران عمل می کنیم۔ و برخی دیگر ، دارای رفتاری منفعل- پرخاشگر هستیم ، بہ نحوی که  در ارتباط رودر رو با افراد با ایشان خوش رفتار یم و برویشان لبخند می زنیم، در حالیکه در غیاب انها فرد را تخریب می کنیم ( پشت سر انھا صحبت کنیم ).  تعجبی نیست که با چنین رفتار ھایی ، همواره دچار مشکل ارتباط با دیگران باشیم و احساس تنهایی کنیم . چہار شیوہ کلی بر قراری ارتباط عبارتند از :

١- ارتباط منفعلانه(passive)

افراد این گروہ ، الگوی رفتاری اجتنابی را ارایه می دهند، یعنی همواره از بیان عقائد ، احساسات  خود اجتناب میکنند و حقوق، و نیاز های خود را نا دیده می گیرند۔

گفتمان و ارتباط منفعلانہ ریشہ در عزت نفس پایین افراد دارد (که همین عزت نفس پایین موجب رفتار و گفتار انفعالی می گردد). این افراد ارزشی برای خود قائل نیستند.

افراد این گروہ بہ شرایطی کہ ناراحتشون میکند پاسخ نمی دهند و آن را درون خود می ریزند! مطلع نیستند که این ناراحتی ها به تدریج روی هم انباشته می شود . زمانی که این رنجش ها به حد غیر قابل تحمل انها می رسد اغلب با یک تحریک کوچک بہ حالت انفجاری پاسخ و رفتار نا مناسبی را بروز می دهند! اما بعد از بروز چنین رفتاری نیز دچار احساس گناہ ، شرم  و سر در گمی شدہ و دوبارہ بہ حالت انفعالی بر می گردند !

فرد در ارتباط و گفتمان انفعالی:

– نمی تواند ابراز وجود کند، یا خود را ابرازنماید

– خواسته یا نا خواسته به دیگران حق پایمال کردن حقوق خود را می دهد

– نمی تواند خواسته ها ، نیاز ها و عقاید خود را بیان کند

– آهسته صحبت می کند و حالت عذر خواه در برابر دیگران دارد

– از تماس چشمی خودداری کرده و حالت بدنی راکد و خمیده ای دارد

 

تاثیر کلی چنین شیوہ گفتار و ارتباطی بر فرد اینست که :

غالبا عصبانی است چون احساس می کند بر زندگی کنترلی ندارد

اغلب احساس افسردگی دارد چون نا امید است

غالبا احساس بی میلی دارد، زیرا نیاز ها یش ارضاء نشدہ است

اغلب به خاطر ندیده گرفتن احساسات خود دچار سر در گمی است

حالت نا پختگی دارد، زیرا بہ مسایل اساسی و مهم رشد روانی  و بلوغ خود بی توجه بوده است

 

٢- ارتباط و گفتمان پرخاشگرانہ(Aggressive)

بیان عقائد و رفتار افراد با شیوه ارتباطی پرخاشگرانہ بہ گونہ ایست کہ حقوق دیگران را ضایع می کنند. به همین دلیل رفتار ، گفتارو اعمال این افراد سوء استفاده گرانہ است۔ رفتار پر خاشگرانہ نیز از عزت نفس پایین ناشی می شود، زیرا این افرادخود در زمان کودکی مورد سوء استفاده دیگران قرار  گرفتہ اند و در نتیجه زخم های عاطفی التیام نایافته ای دارند و نیز در درون احساس ضعف وحقارت دارند.

این افراد غالبا: 

– سعی دارند بر دیگران غلبہ کنند یا حالت تسلط بر دیگران داشتہ باشند

– از مسخره کردن دیگران بہ منظور کنترل و تسلط بر آنها استفاده می کنند

– مرتب از دیگران انتقاد می کنند، انها را سر زنش می کنند و یا دیگران را مورد حمله قرار می دهند

– بسیار تکانشی اند

– تحمل نا کامی ندارند

– با صدای بلند، مدعی و خارج از حد تحمل دیگران صحبت می کنند

– رفتار تھدید امیز و گستاخانه ای دارند

– به صحبت هایی که با آنها می شود به درستی گوش نمی کنند

– مرتب صحبت دیگران را قطع می کنند ( تو حرف دیگران می پرند)

– از لفظ ( تو) استفاده می کنند

– به صورت گستاخانه ای در چشم دیگری نگاہ می کنند و حالت بدنی یورشگری دارند

 

تأثیر رفتار های این گروہ عبارتست از: 

– از دیگران دور می افتند

– افراد را از کنارشان پراکندہ می کنند

– احساس تنفر وترس در دیگران بوجود می آورند

– مرتب برای اشتباهات خودشان، دیگران را مورد سر زنش قرار می دھند و مسیولیت ھای اعمال خود را بر عهده نمی گیرند و در نتیجه رفتار بالغی ندارند

 

٣- ارتباط و گفتمان منفعل- پرخاشگر(Passive-Aggressive)

این گروہ در ظاهر منفعل به نظر می رسند اما در باطن در حال خشم و نقشه کشی برای دیگران ھستند ۔ زندانیان زمان جنگ غالبا از چنین شیوہ ای سود می بردند زیرا ھیچ قدرتی برای مقابله در آن شرایط نداشتند . انها غالبا در ذهنشان در حال تخریب زندان بودند و یا در غیاب زندان بان ها انها را مورد تمسخر قرار می دادند ،در حالیکه لبخند به لُب داشتند مشغول خرابکاری سیستم ها بودند.

افرادی که دارای این شیوه برقرار ی ارتباط هستند در درون خود احساس ضعف می کنند و احساس بی میلی دارند ، به عبارت دیگر این افراد قادر نیستند با خشم و غیض خود بطور مستقیم مواجه شوند . در واقع این افراد به صورت ماهرانه ای به جای بروز عصبانیت، خشم خود را با فرو خوردن و کم اهمیت کردن پنھان می کنند ۔ در حالیکه به شما لبخند می زنند برای انتقام نقشه می کشند.

 

منفعل- پرخاشگر ھا :

– بہ جای مواجه با موضوع یا فردی که موجب خشم آنها شده ، زیر لُب غر غر می کنند

– در بروز خشم خود مشکل دارند (نمی توانند ناراحتی خود را إبراز کنند)

– صورت ظاهری دارند که با باطنشان هماهنگ نیست ،لبخند می زنند در حالیکه عصبانی هستند

– از کنابه و ریشخند استفاده می کنند

– مشکلات را انکار می کنند

– همکاری می کنند اما هم زمان مشغول خراب کاری و آزار هستند

– از خرابکاری های ماهرانه برای تخلیه خود استفاده می کنند

 

تأثیر بکار گرفتن این شیوہ ارتباط : 

– موجب طرد شدن فرد از اجتماع می شود

– باعث رکود و ماندن در وضعیت ناتوانی و ضعف  فرد می گردد

– با وجودی که به نحوی فرد خشم خود را خالی می کند اما  مشکل اصلی باقی می ماند، در نتیجه به بلوغ  دست نمی یابد

 

۴-  ارتباط و گفتمان بیا نگر و إظهار کننده(Assertive)

در این شیوه فرد به روشنی عقاید واحساس خود را ابراز کرده ، وبدون اینکه حقی از دیگران ضایع کند ،از حقوق و نیاز های خود قاطعانه دفاع می نماید . این شیوه گفتار و رفتار از عزت نفس بالای فرد سر چشمہ می گیرد۔ این گروہ از افراد برا ی شخصیت خود ، وقت و نیاز های عاطفی، روانی و فیزیکی خود ارزش قایلند . در عین اینکه برای حقوق دیگران احترام قایل می باشند،  وکیل مدافع خوبی برای خودشون هستند .

 

فرد إظهار گر( دارای شیوہ ارتباطی بیانگر)  : 

– خواسته ها و نیاز ها را روشن ، مناسب و احترام آمیز بیان می کند

– احساسات خود را روشن، مناسب و محترمانه بیان می کند

–  از ( من ) در جملات خود استفاده می کند

– احترامی را که برای دیگران قایل است، توسط گفتمان صحیح به انها انتقال می دهد

– بدون پریدن وسط حرف دیگران ، خوب گوش می دهد

– احساس می کند در کنترل خودش است

– تماس چشمی درست و مناسب دارد

– با صدای توام با آرامش و با لحنی روشن صحبت می کند

– حالت بدنی توام با آرامشی  دارد

– احساس می کند با دیگران مرتبط است

– احساس شایستگی می کند

– بہ دیگران اجازه سوء استفاده از خود را نمی دهد

– برای احقاق حق همیشه آماده است

 

تاثیر این شیوه بر افراد: 

– احساس همراهی و ارتباط با دیگران می کنند

– احساس می کنند بر زندگی خود مسلطند و کنترل امور را در دست خود دارند

–  برای رسیدن به بلوغ آماده اند، زیرا همواره حاضرند مشکلات خود را ببینند و حل کنند

– برای خود و دیگران محیطی احترام آمیز در جهت رشد و بلوغ فراهم می نمایند

 

 

 

موضوعات: وبلاگ

ديدگاه خود را بيان کنيد